Ang pag-book sa libro sa usa ka negosyo nga kompanya mao ang basehan sa sistema sa accounting sa kompanya. Ang mga tigbantay sa libro ang responsable sa pagrekord ug pagklasipikar sa mga transaksyon sa pagbayad sa negosyo ug pamaagi nga naglangkob sa pagrekord sa mga transaksyon.
Kon ikaw usa ka gamay nga tag-iya sa negosyo, ikaw kinahanglan nga mag-establisar sa imong kaugalingon nga sistema sa accounting o kinahanglan ka nga manguha og usa ka tawo nga magtukod niini alang kanimo. Kung ikaw nagtrabaho sa kaugalingon ug kini usa ka tawo nga negosyo, mahimo nimo kini sa imong kaugalingon. Kon nag-hire ka og staff ug nagpaabut og daghan nga pagtubo, mahimong mo-hire ka og controller aron pagdumala sa imong pinansyal nga pagdumala ug accounting. Kon ang imong negosyo motubo apan imong gipaabut nga hinay nga pagtubo, mahimo ka lang mag-hire og usa ka accountant o bookkeeper aron pagdumala sa sistema sa accounting.
Unsay Ginabuhat sa Accountant?
Kon ang talaan sa talaanan nagrekord ug nagklasipikar sa pinansyal nga mga transaksyon sa kompaniya, ang accountant nagkinahanglan sa sunod nga mga lakang ug pag-analisar, pagribyu, mga taho, ug pagsaysay sa impormasyon sa panalapi alang sa kompaniya.
Unsay Ginabuhat sa Tigdepensa?
Ang tigdumala sa pagkatinuod usa ka chief accounting officer sa kompaniya. Siya ang responsable sa pagpahimutang ug pagmentinar sa sistema sa accounting sa kompaniya. Ang tigdumala maoy responsable sa accounting ug accounting; sa laing pagkasulti, pagtubag sa datos sa accounting sa kompanya sa usa ka angay ug responsable nga paagi. Ang usa ka tigdumala sa kasagaran gisuholan ingon nga usa ka negosyo nga mas dako.
Bookkeeping nga Dunay Usa ka Program sa Computer
Kini nga talamdan sa pag-bookke sa libro nagtudlo kanimo sa basehan nga pag-ayad sa libro nga walay paggamit sa computer nga programa. Ngano nga kinahanglan nimong mahibal-an nga tungod kay adunay daghan nga mga programa sa kompyuter nga mahimo nimo gamiton? Nakasinati na ba kamo sa panultihon, "Mga basura, nahurot na ang basura?" Kinahanglan nimong masabtan ang basehanan nga pagbutang sa libro sa luyo sa imong pagsulod sa programa sa computer aron makasulod sa husto nga kasayuran. Usa ka ulahing tutorial maghisgot sa paggamit sa usa ka programa sa computer aron pagdumala sa bookkeeping alang sa imong negosyo nga organisasyon.
01 - Magamit ba nimo ang Single or Double Entry Bookkeeping?
Kon ang imong kompaniya adunay bisan unsa nga gidak-on ug pagkakomplikado, gusto nimo nga mag-set up og double-entry bookkeeping system. Duha ka mga entries, labing menos, gihimo alang sa matag transaksyon. Ang usa ka debit gihimo ngadto sa usa ka account ug usa ka credit ang gihimo ngadto sa laing accounting. Mao kana ang yawe sa accounting sa double-entry .
02 - Kinahanglan ba nimo gamiton ang Cash o Accrual Accounting?
Usa sa una nga mga desisyon nga imong himoon sa dihang nagtukod sa imong bookkeeping system mao man o dili sa paggamit sa cash o accrual accounting system . Kon nag-operate ka sa usa ka gamay, usa ka tawo nga negosyo gikan sa balay o bisan usa ka mas dako nga pagkonsulta gikan sa opisina sa usa ka tawo, tingali gusto ka nga magpabilin sa cash accounting . Kon ikaw naggamit sa cash accounting, imong girekord ang imong transaksyon sa dihang ang cash tinuod nga nagbag-o. Ang salapi mahimong bisan unsang butang gikan sa aktwal nga kwarta sa pagbalhin sa electronic funds. Usahay ang mga kompaniya magsugod sa ilang negosyo gamit ang cash accounting ug mobalhin ngadto sa akrual accounting samtang kini motubo.
Kon imong ihalad ang imong mga kustomer nga kredito o kon ikaw mangayo ug kredito gikan sa imong mga suppliers, nan kinahanglan nga mogamit ka og accrual accounting system. Gigamit ang accrual accounting, imong gitala dayon ang mga gipamalit o gibaligya, bisan kung ang cash wala mag-usab sa mga kamot hangtud sa ulahing panahon, sama sa kaso sa Accountable Payable o Account Receivable.
03 - Ang Mga Sukaranan - Pagsabut sa mga Asset, Liabilities, ug Equity
Sa wala pa nimo gibutang ang imong bookkeeping system, kinahanglan nimong masabtan ang mga batakang mga account - ang mga assets , liabilities, ug equity . Ang mga kabtangan mao ang mga butang nga gipanag-iya sa kompaniya sama sa imbentaryo ug mga kuwarta nga giutang. Ang mga obligasyon mao kadtong mga butang nga utang sa kompanya sama sa utang nila sa ilang mga suppliers (utang nga mga utang), mga utang sa bangko ug negosyo, mga utang sa utang, ug bisan unsang utang sa mga libro. Ang kabug-aton mao ang pagpanag-iya sa tag-iya sa negosyo ug sa bisan kinsa nga mga tigpamuhunan sa kompanya.
Pagbalanse sa mga Libro
Aron mabalanse ang imong mga libro, kinahanglan nga imo kining bantayan pag-ayo sa mga butang ug segurado nga ang mga transaksyon nga may kalabutan sa mga kabtangan, mga utang, ug katarungan girekord sa husto ug sa hustong dapit. Adunay yawe nga pormula nga imong magamit aron sa pagsiguro nga ang imong mga libro kanunay nga balanse. Kana nga pormula gitawag nga accounting equation :
Assets = Liabilities + Equity
Ang accounting equation nagpasabot nga ang tanan nga gipanag-iya sa negosyo (mga kabtangan) balanse batok sa mga pag-angkon batok sa negosyo (mga utang ug katarungan). Ang mga liabilities mga pag-angkon nga gibase sa kung unsay imong utang sa mga tigbaligya ug tigpahulam. Ang mga tag-iya sa negosyo adunay mga pag-angkon batok sa nahabilin nga mga kabtangan (equity).
Initial nga mga Termino sa Akawnt nga Nalangkit sa Accounting Equation
Atong susihon pag-ayo ang mga kabtangan, mga utang, ug katarungan aron makabaton ka sa hingpit nga pagsabot kung unsay naglangkob sa matag usa.
- Mga Ari-arian : Kon tan-awon nimo ang format sa balance sheet , imong makita ang assets, liability, ug equity accounts. Ang mga asoy sa panalapi kasagaran nagsugod sa cash account ug sa marketable securities account. Dayon, ang mga talaan sa imbentaryo nga mabayran, ug ang natudlong mga kabtangan sama sa yuta, mga bilding, ug mga planta ug ekipo gilista. Kadto mga mahikap nga mga kabtangan. Mahimo nimo kining matandog. Ang mga kompanya usab adunay mga dili mahikap nga mga kabtangan sama sa customer goodwill.
- Mga Katiganan : Ang mga account sa liability sa balance sheet naglakip sa kasamtangan ug dugay nga mga utang. Ang mga liabilidad sa pagkakaron sagad nga mga utang ug accruals. Ang mga bayronon nga bayranan sa kasagaran mao ang utang sa negosyante sa mga suppliers, credit cards, ug mga pahulam sa bangko. Ang accruals maglakip sa mga buhis nga nautang lakip na ang nautang sa buhis sa pagbaligya ug federal, estado, seguridad sa katilingban, ug buhis sa Medicare sa mga empleyado nga sa kasagaran gibayran matag tulo ka bulan.
- Equity : Ang mga account sa equity naglakip sa tanan nga mga pag-angkon sa mga tag-iya batok sa kompaniya. Tin-aw, ang tag-iya sa negosyo adunay usa ka pamuhunan, ug kini tingali mao ang bugtong puhunan sa kompanya. Kung ang kompaniya nagkuha sa laing pamuhunan, nga gihunahuna usab dinhi.
04 - Mga Pamahayag nga Income Statement - Revenue, Expenses, Gastos
Kon imong tan-awon ang balance sheet sa Lakang 4, imong nahibal-an ang mga kabtangan, mga utang ug katarungan. Kung magpadayon ka sa pahayag sa kinitaan , makakat-on ka bahin sa kita, gasto, ug gasto.
Ang kita mao ang tanan nga kinitaan nga madawat sa usa ka negosyo sa pagbaligya sa mga produkto o serbisyo niini. Ang gasto, nga gitawag usab nga kantidad sa mga baligya nga gibaligya, mao ang tanan nga salapi nga gigamit sa usa ka negosyo sa pagpalit o paghimo sa mga butang o mga serbisyo nga gibaligya niini ngadto sa mga kustomer niini. Ang mga gipamalit nga account nagsubay sa mga butang nga gipalit. Ang mga gasto mao ang tanan nga salapi nga gigasto aron sa pagdumala sa kompaniya nga wala piho nga may kalabutan sa produkto o serbisyo nga gibaligya. Usa ka pananglitan sa usa ka gasto nga gasto mao ang Mga Suweldo ug Bayad.
Ang usa ka bookkeeper ang responsable sa pag-ila sa mga asoy diin ang mga transaksyon kinahanglan nga itala. Pananglitan, kon ang negosyo naghimo sa cash sale ngadto sa usa ka customer ug ang imong negosyo naggamit sa double-entry bookkeeping, imong isulat ang cash nga nadawat sa asset nga account nga gitawag Cash ug ang pagbaligya itala sa revenue account nga gitawag Sales. Ania ang laing pananglitan sa usa ka entry sa bookkeeping alang sa cash sale. Kini usa nga naghulog sa lain nga kabag-ohan - unsa ang kinahanglan buhaton sa bookkeeper sa panahon nga adunay buhis sa pagpamaligya.